Wat is intersectioneel veganisme? Intersectionaliteit is het besef dat verschillende vormen van onderdrukking – van racisme en seksisme tot validisme – elkaar overlappen en versterken. Onderdrukking is zelden eendimensionaal of oppervlakkig. Wie dit begrijpt, kan zich effectiever inzetten voor een rechtvaardigere, duurzamere wereld voor alle mensen en dieren. En dat is waar intersectioneel veganisme in beeld komt.
Plant-Based Bride verwoordt het treffend: “Intersectionaliteit helpt ons niet alleen te begrijpen hoe onderdrukking en privilege elkaar versterken in de samenleving, maar laat ook zien dat veel vormen van onrecht dezelfde oorsprong hebben – en dat besef brengt mensen uit allerlei sociale groepen bij elkaar.”
Wat heeft veganisme met intersectionaliteit te maken? En wat is het probleem met veganisme dat niet intersectioneel is?
Kort gezegd: veganisme dat niet intersectioneel is, laat steken vallen in de strijd tegen onderdrukking van zowel mensen als dieren. Intersectioneel veganisme erkent dat we samen sterker staan in de strijd tegen onderdrukking. Het breidt compassie voor dieren uit naar mensen, en in het bijzonder naar mensen in gemarginaliseerde groepen. Want onderdrukking is altijd onrechtvaardig, ongeacht wie het treft.
Veganisme wordt vaak gereduceerd tot wat er op iemands bord ligt, maar veganistisch leven gaat veel verder dan alleen voeding. Onze voedsel- en landbouwsystemen laten zien hoe intersectionaliteit niet alleen in ons dagelijks leven, maar ook binnen veganistisch activisme een rol speelt. Deze systemen zijn namelijk vaak afhankelijk van de onderdrukking van gemarginaliseerde groepen om ons voedsel te telen, oogsten, verpakken en vervoeren. Door veganisme te benaderen met een intersectionele blik, kunnen we ook dáár onrecht beter aankaarten en bestrijden.
Hoe kun je intersectioneel veganisme in de praktijk brengen?
Het mooie aan intersectionaliteit is dat alles met elkaar verbonden is. Dat betekent dat er talloze manieren zijn om hier bewust mee om te gaan. We kunnen misschien niet alles tegelijk, maar wél iets bijdragen. Dit zijn een paar voorbeelden van acties en houdingen die passen bij intersectioneel veganisme:
- Verdiep je in de oorsprong van veganisme binnen gemarginaliseerde culturen. Westers veganisme wordt vaak gedomineerd door een blanke blik, terwijl culturen over de hele wereld al eeuwenlang veganistisch of plantaardig leven. Het Indiase vegetarisme bestaat bijvoorbeeld al sinds de 5e eeuw voor Christus en veel Rastafari volgen al generaties lang een veganistische levensstijl.
- Respecteer andere voedingskeuzes. Veganisme is toegankelijker dan ooit, maar het is nog steeds geen optie voor iedereen.
- Richt je activisme op beleidsmakers die écht verschil kunnen maken. Zij kunnen zorgen voor meer toegankelijkheid en duurzaamheid, en moeten op hun verantwoordelijkheid gewezen worden.
- Kom op voor mensenrechten én dierenrechten. Die twee gaan hand in hand.
Als we onze kijk op veganisme en activisme verbreden via het perspectief van intersectionaliteit, worden we betere bondgenoten in de strijd voor een eerlijke en leefbare wereld.
Hoe geef jij invulling aan intersectioneel veganisme? Laat het ons weten in de reacties!
De term ‘intersectionaliteit’ werd in 1989 geïntroduceerd door Kimbrelé Crenshaw in haar essay “Demarginalizing the Intersection of Race and Sex: A Black Feminist Critique of Anti-Discrimination Doctrine, Feminist Theory and Antiracist Policies”.
Misschien ook interessant voor je …
